Osaka — Yaponiyanın mətbəxi
Yaponiyada belə bir deyim var: "Kiotolu geyimə görə müflis olar, osakalı isə yeməyə görə". Adımızı aldığımız şəhər əsrlərdir ölkənin ən ləzzətli şəhəri sayılır. Osakanı niyə bu qədər sevdiyimizi danışırıq.
"Ölkənin mətbəxi"
Edo dövründə (1603–1868) Osaka Yaponiyanın əsas ticarət limanı idi. Ölkənin hər yerindən düyü, balıq, duz, şəkər, soya sousu və kombu yosunu əvvəlcə bura gətirilir, sonra başqa şəhərlərə paylanırdı. Elə buna görə Osakaya tenka no daydokoro — "ölkənin mətbəxi" deyirdilər. Şəhərdəki Dojima düyü birjasını isə tarixçilər dünyanın ilk fyuçers bazarlarından biri sayırlar.
Ən yaxşı məhsulun əl altında olması Osaka aşpazlarını tələbkar etdi. Yapon mətbəxinin əsası olan daşi bulyonu burada adətən kombu yosunu ilə bişirilir — yumşaq, dərin və umami dadı ilə.
Kuidaore: yeməyə görə müflis olmaq
Osakanın yemək fəlsəfəsinin adı kuidaoredir; hərfi mənası "yıxılana qədər yemək"dir. Osakalılar üçün dadlı yemək lüks deyil, gündəlik həyatın bir parçasıdır: ucuz, doyumlu və ürəkdən olmalıdır. Takoyaki (içində ahtapot olan xəmir kürəcikləri) və okonomiyaki kimi küçə yeməkləri də dünyaya məhz buradan yayılıb.
Bu ruhu hiss etmək üçün Dotonbori kanalı boyunca gəzmək kifayətdir: neon lövhələr, köşklər, növbəyə düzülən insanlar. Bir az aralıda, "Osakanın mətbəxi" adlanan Kuromon bazarında isə səhər tezdən təzə balıq və dəniz məhsulları satılır.
Osaka suşisi: preslənmiş və qəlibdə
Tokio əl ilə sıxılan nigiri ilə tanınırsa, Osakanın öz klassikası oşizuşi, yəni preslənmiş suşidir. Düyü və balıq taxta qəlibə qat-qat yığılır, üstündən sıxılır, sonra səliqəli düzbucaqlı dilimlərə kəsilir. Belə suşi bir neçə saat sonra da dadını itirmir — ona görə qədimdə onu yola aparır, hədiyyə kimi verirdilər.
Ən məşhur növü batteradır: sirkədə saxlanmış skumbriya, nazik kombu təbəqəsi və sirkəli düyü. Adı portuqal dilindəki bateira ("balaca qayıq") sözündən gəlir — ilk battera forması ilə qayığa bənzəyirdi.
Fırlanan lent də Osakadan çıxıb
1958-ci ildə Fuse şəhərində (indiki Higaşi-Osaka) aşpaz Yoşiaki Şiraişi ilk kayten-zuşi — fırlanan lentli suşi restoranını açdı. İdeyanı pivə zavodunda şüşələri daşıyan konveyerdən götürmüşdü. Boşqablar qonaqların qarşısından keçir, hər kəs istədiyini götürür, hesab isə boşqabların sayı ilə hesablanır. Suşi beləcə hamı üçün əlçatan oldu, 1970-ci ildə Osakada keçirilən "Ekspo-70" sərgisindən sonra isə bu formatı bütün dünya tanıdı.
Adımız haradan gəlir
Osaka bizim üçün sadəcə gözəl ad deyil. Bu, yaxşı yeməyin hamı üçün olması fikridir: səxavətli porsiya və dürüst dad. Sushi Osaka Baku da məhz bu ruhla işləyir — Bakının mərkəzində, hər gün 11:00–23:00.
